26
شهریور

سالگرد درگذشت مشکاتیان؛ ‘موسیقی آینده پر‌ و پیمان‌تر از گذشته’


محمود خوشنام

پرویز مشکاتیان سنتور نواز و آهنگساز سنتی که پایان شهوریور امسال پنج سال از درگذشت او می‎گذرد، یکی از پایمردان جامعه موسیقی ایران در دوره بحران به شمار می‌رود. (بیشتر…)

29
تیر

تمبک؛ پیش از حسین تهرانی و پس از او


محمود خوشنام

موسیقی سنتی ایران بر خلاف نظر پیشینیان سرشار از وزن و ریتم است با این ویژگی که وزن و ریتم در درازای تاریخ و به سبب حرکت های اجتماعی و دگرگونی های فرهنگی در ژرف مایه ها پنهان شده است. باید مایه ها را شکافت و ریتم های پنهان و مهجور را از نو از دل آن بیرون کشید. (بیشتر…)

4
خرداد

میراثی آهنگین برای جهانیان


نگاهی به مبانی اجرا در موسیقی دستگاهی
بهراد توکلی

اشاره: ثبت ردیف موسیقی ایران به عنوان میراث معنوی بشریت در سازمان جهانی یونسکو رویداد تاریخی قابل توجهی است که ثمره‌ی تلاش سالیان جمعی از موسیقی‌دانان و پژوهشگران موسیقی کشورمان بود. این رخداد دارای جنبه‌های مختلف بسیار مهمی است (بیشتر…)

19
اردیبهشت

لطفیِ درویش


مرتضی واعظ

در یادداشت قبل (لطفیِ سیاسی) زندگی محمدرضا لطفی را به دو بخش عمده تقسیم کردیم و از گرایشات سیاسی او و تاثیر آن بر آثارش گفتیم. اینک بخش دوم زندگی او را که به نوعی در تقابل با دوره اول است را بیشتر می کاویم.گرایش برخی از نام آوران چپ در ایران به مقوله عرفان و درویشی شاید (بیشتر…)

19
اردیبهشت

لطفیِ سیاسی


مرتضی واعظ

زندگی محمدرضا لطفی دو بخش عمده دارد: یک بخش مملو از فعالیت های سیاسی و بخش دیگر سرشار از درویشی و درونگرایی. هر دو بخش از زندگی وی تاثیرات مستقیم و انکار ناپذیری بر روند موسیقی دستگاهی ایران داشته است. چنانکه از گرایشات سیاسی وی در دهه 50 برخی از آثار بی بدیل چاووش (بیشتر…)

15
اردیبهشت

ردیف نویسی از روی دست همدیگر


محمد رضا لطفی

در گذشته چون ردیف ها ضبط نشده بودند، کسانی که نت نویسی می دانستند، تنها وقتی می توانستند بنویسند که یا خودشان ردیف را زده و حفظ کرده بودند و یا نزد استادی که می دانست، می رفتند و بر پایه‌ی اصول و توافقی نت ردیف روایت شده ی وی را می نوشتند. اما امروزه چون بعضی از ردیف ها از طرف رادیو و تلوزیون یا وزارت فرهنگ و هنر ضبط شده است، (بیشتر…)

15
اردیبهشت

سعدی و تاثیر وی بر موسیقی‌


محمد رضا لطفی

به طور کلی فرم های شعری ایران، دست کم از زمان رودکی تاکنون، نقش بسیار بزرگی در شکل گیری موسیقی دستگاهی ایفا کرده است. تغییر فرم شعر فارسی و تکامل آن از دوبیتی خوانی ) پهلویات باستان (به فرم ایرانی غزل، تحول بزرگی را درعرصه ی شکل گیری موسیقی ایرانی به وجود آورد. (بیشتر…)

14
اردیبهشت

۱۰ اثر ماندگار از محمدرضا لطفی که باید شنید


امیر رستاق

محمدرضا لطفی آهنگساز، ردیف‌دان، نوازنده تار و سه‌تار و چند ساز دیگر از جمله نوابغ تاریخ موسیقی معاصر ایران بود که در هر زمینه‌ای گام نهاد، تاثیرات فراوانی بر جای گذاشت.
او نوازنده‌ای چیره‌دست بود، بداهه‌پردازی قهار و آهنگسازی با ملودی‌های بکر و درخشان. (بیشتر…)

7
اردیبهشت

زاویه‌های پنهان


نگاهی به مبانی ساختاری موسیقی دستگاهی ایران
بهراد توکلی

اشاره: انتشار و تدوین روایت‌های مختلف از ردیف موسیقی ایران موضوع مهمی است که پرداختن به آن از جنبه‌های گوناگونی حایز اهمیت است. موضوع ردیف و مبانی موسیقی ایران که تاکنون ده‌ها مقاله و کتاب در خصوص آن نگاشته شده، هنوز در ذهن نوازندگان متبادر کننده‌ی مفاهیم گوناگون و تعابیر مختلف و بعضاً متناقضی است. (بیشتر…)

10
مهر

تعاریف تعریف نشده


نگاهی‌ به نظریات مختلف موسیقی‌ ایرانی
بهراد توکلی

مهم ترین تاثیر نظریه های موسیقی در عرصه‌ی اجرا است . اجرای موسیقی بی گمان تحت تاثیر ذهنیت هنرمند از موسیقی شکل می گیرد و مهم ترین تاثیر نظریه ها ساماندهی این ذهنیت است ، واضح است هر چه نظریات مدون تر و مستدل تر باشد این انسجام در اجراها نیز مشهود خواهد بود و بالعکس. رویکرد این نوشتار بررسی اجمالی تعاریف و نظریات در موسیقی دستگاهی طی 70 سال اخیر است که موجب تحولات چشمگیری در اجراها طی این دوره نسبت به دوره های قبل شده . (بیشتر…)

6
مهر

چهار مضراب


نقش چهار مضراب در موسیقیایرانی

کیوان فرزین

چهار مضراب را می‌‌توان از قدیمی‌‌ترین و مهمترین ضربی‌های موسیقی‌ ایران دانست. از نظر تاریخی این واژه اولین بار توسط «فرصت الدوله شیرازی » و در کتاب «بحر الالحان»(تالیف ۱۲۸۳ه.ق) آمده است. (بیشتر…)